Nazwa firmy to skrót pochodzący od Česka Zbrojovka. Powstanie zakładu datuje się na 1922 rok. Na początku zajmowano się wytwarzaniem broni ręcznej. W latach trzydziestych w ramach pokojowego programu produkcji w Strakonicach rozpoczęto wytwarzanie motocykli. W odróżnieniu od firmy Jawa gdzie produkcję rozpoczęto od ciężkiego modelu 500 w ČZ rozpoczęto od budowy lekkich motorowerów stopniowo wprowadzając coraz to większe motocykle. Pierwszym wytworem był doczepny silnik rowerowy o pojemności 60ccm. Następnie jego pojemność zwiększono do 75ccm. W 1932 roku fabryka podjęła seryjną produkcję jednośladów. Ponieważ silnik o pojemności 75ccm miał zbyt słabą moc w tym samym roku zwiększono pojemność jednostki napędowej do 98ccm. Rok później do produkcji seryjnej został przygotowany nowy model ČZ o pojemności skokowej 175ccm z podwójną tłoczoną ramą, jednocylindrowym dwusuwem zespolonym z trzystopniową skrzynią biegów. Już w pierwszym roku produkcji - 1935 - z taśmy zakładu w Strakonicach zjechało 2000 sztuk nowego modelu, który stał się popularny dzięki dobrym własnością trakcyjnym oraz solidnej konstrukcji. Stopniowo zwiększano asortyment produkowanych modeli kolejno o modele Standard i Special. W 1937 roku wypuszczono model Tourist o pojemności 250ccm. W 1938 roku na potrzeby armii wyprodukowano pierwszy model o pojemności 500ccm - motocykl dwucylindrowy, z czterostopniową, nożną skrzynią biegów oraz zapłonem bateryjnym. W tym samym roku zaspokajając zapotrzebowanie rynku asortyment wzbogacono o modele z wózkami bocznymi znanej, lipskiej firmy Stoye. W wyniku połączenia firm Jawa i ČZ w 1954 roku zharmonizowano produkcję i od tej pory w Strakonicach produkowano motocykle Jawa-ČZ 125ccm, 150ccm i 175ccm. Większe motocykle produkowano w zakładach Jawa. | 